Porównanie obligacji skarbowych – wrzesień 2026

Co miesiąc Ministerstwo Finansów ogłasza nową emisję obligacji skarbowych. W nadchodzącej wrześniowej emisji do wyboru mamy sześć typów ogólnodostępnych (OTS, ROR, DOR, TOS, COI, EDO) oraz dwa rodzinne dla beneficjentów programu 800+ (ROS, ROD). Poniższe porównanie przedstawia różnice między poszczególnymi typami, szacowane wyniki dla 10 000 zł oraz wpływ długości okresu na wynik i ewentualny przedterminowy wykup. Wszystkie kwoty są po podatku Belki (19%) i po uwzględnieniu opłaty za wcześniejszy wykup, gdy ma zastosowanie.

Oferta września 2026 w skrócie

Tabela pokazuje oprocentowanie w pierwszym okresie odsetkowym, sposób naliczania oprocentowania w kolejnych okresach oraz zmianę w stosunku do poprzedniej emisji (sierpień 2026). Dla obligacji o zmiennym oprocentowaniu (ROR, DOR) kluczowa jest stopa referencyjna NBP; dla indeksowanych inflacją (COI, EDO, ROS, ROD) — odczyt inflacji GUS z poprzednich miesięcy plus stała marża. „pp” to punkty procentowe (różnica pomiędzy dwoma oprocentowaniami — np. 6,35% − 6,10% = 0,25 pp).

Tabele w tym artykule można przewijać w bok, aby wyświetlić wszystkie kolumny.

„Marża” to stała liczba dodawana do inflacji lub do stopy NBP — decyduje o tym, o ile nominalne oprocentowanie przekracza inflację lub bieżące stawki NBP. Oprocentowanie pokazane wyżej dotyczy pierwszego okresu odsetkowego (zwykle 1 miesiąc lub 1 rok).

Szacowany zysk netto dla 10 000 zł według okresu

Tabela przedstawia wynik po 19% podatku i po ewentualnej opłacie za wcześniejszy wykup. Gwiazdka (*) oznacza sprzedaż przed terminem wykupu. Myślnik oznacza okres dłuższy niż termin wykupu danej obligacji — kapitał wraca wcześniej, a dalszy wynik zależy od warunków emisji, których dziś nie znamy. Dowolny okres można obliczyć w porównywarce powyżej.

* zysk po opłacie za przedterminowy wykup. Obliczenia dla scenariusza inflacji zbliżonej do celu NBP (ok. 2,4% średnio) i bez konta IKE — w IKE zysk netto = zysk brutto.

Koszt przedterminowego wykupu

Za sprzedaż obligacji przed terminem zapadalności Ministerstwo Finansów pobiera opłatę, która może pomniejszyć naliczone odsetki. Wysokość opłaty zależy od rodzaju obligacji. Zwykle wyższa opłata obowiązuje przy obligacjach o dłuższym terminie zapadalności, a niższa przy tych o krótszym okresie. Przy wykupie w terminie opłata nie jest pobierana. Szczegółowy mechanizm opisuje artykuł jak obliczyć przedterminowy wykup obligacji.

Porównanie wyników według okresu

Poniższe przykłady zestawiają serie o terminach zbliżonych do analizowanego okresu oraz wybrane warianty przedterminowego wykupu, pokazując różnice w oprocentowaniu, terminie zapadalności i opłatach.

Okres: 1 rok

Cały roczny horyzont pokrywają ROR — szacowany zysk wynosi ok. 303 zł netto na 10 000 zł i po roku następuje wykup w terminie, bez opłaty za przedterminowy wykup. Oprocentowanie ROR zmienia się co miesiąc wraz ze stopą NBP, dlatego zmiana stóp wpływa na końcowy wynik.

OTS wygasa już po 3 miesiącach — objęcie obliczeniem całego roku wymagałoby czterech kolejnych zakupów, a każda kolejna emisja może mieć inne warunki. Długie obligacje (TOS, COI, EDO) w rocznym okresie wymagają wcześniejszego wykupu z opłatą kwotową. ROR ma natomiast roczny termin zapadalności.

Okres: 2 lata

DOR i TOS różnią się sposobem ustalania oprocentowania oraz momentem wykupu. Obligacje DOR wygasają dokładnie po 2 latach i nie mają opłaty za przedterminowy wykup — szacowany zysk wynosi ok. 643 zł netto. Dla obligacji TOS wykupionych przed terminem (z opłatą 100 zł) szacowany wynik wynosi ok. 647 zł netto, czyli w bazowym scenariuszu niemal tyle samo. TOS ma stałe oprocentowanie ustalone na starcie, natomiast oprocentowanie DOR podąża za stopą NBP. W efekcie obniżki stóp zmniejszają wynik DOR, lecz nie zmieniają oprocentowania już kupionych TOS; podwyżki stóp działają odwrotnie.

Okres: 3 lata

Trzyletni horyzont w całości pokrywają TOS trzymane do końca — bez opłaty za przedterminowy wykup, ze stałym oprocentowaniem i szacowanym zyskiem 1 117 zł netto. W wariancie IKE wynik tego samego TOS wynosi 1 379 zł, ponieważ wyliczenie nie obejmuje 19% podatku Belki (różnica: +262 zł).

Porównanie TOS z EDO wykupionymi przed terminem po 3 latach dla emisji z września 2026 wygląda następująco: szacowany wynik TOS wynosi 1 117 zł, a EDO wykupionych po 3 latach 949 zł (po opłacie 300 zł) — TOS ma stałą stopę ustaloną na starcie przez całe 3 lata, a EDO w drugim i trzecim roku indeksuje oprocentowanie do bieżącej inflacji powiększonej o marżę. Relacja wyników zależy od stałej stopy TOS i przyjętej ścieżki inflacji. COI zapada dopiero po 4 latach, więc na 3 lata zawsze wiąże się z wcześniejszym wykupem.

Okres: 4 lata

Czteroletni termin zapadalności mają obligacje COI — wygasają dokładnie po 4 latach, bez opłaty, z oprocentowaniem od 2. roku podążającym za inflacją. Szacowany zysk: 1 316 zł netto.

Dla porównania obligacje EDO wykupione przed terminem po 4 latach (z opłatą 300 zł) mają dla emisji z września 2026 szacowany wynik 1 349 zł netto, czyli o 33 zł więcej niż COI. EDO mają wyższą stopę pierwszego roku i wyższą marżę nad inflację niż COI, więc w rocznikach 2-4 ich oprocentowanie jest nieco wyższe — przy jednoczesnym uwzględnieniu opłaty za wcześniejszy wykup. Różnica wyników zależy od marż obu obligacji i przyjętej ścieżki inflacji.

W przypadku COI czteroletni okres kończy się wykupem w terminie, bez opłaty i procedury wcześniejszego wykupu. Przy niskiej inflacji (poniżej 2%) szacowany wynik wariantu obejmującego TOS trzymane przez 3 lata, a następnie ROR przez kolejny rok może być porównywalny z wynikiem COI; warunki przyszłej emisji ROR nie są jednak dziś znane.

Okres: 5 lat

Obligacje EDO mają 10-letni termin zapadalności, więc analizowany okres pięcioletni nie wymaga rolowania. Wykupione przed terminem po 5 latach (z opłatą 300 zł) mają w przyjętym scenariuszu szacowany wynik ok. 1 775 zł netto. Pierwszy rok EDO ma stałe oprocentowanie; od 2. roku jest ono co roku indeksowane do inflacji powiększonej o stałą marżę. Mechanizm zwiększa nominalne oprocentowanie wraz z inflacją, ale nie gwarantuje dodatniego wyniku realnego po opodatkowaniu. Podatek 19% obciąża również część odsetek wynikającą z indeksacji inflacją.

Dla porównania wariant bez opłaty obejmuje COI trzymane 4 lata do końca (1 316 zł) oraz ROR w ostatnim roku. Łączna kwota zależy od nieznanej dziś stopy NBP i warunków przyszłej emisji ROR.

Czynniki wpływające na wynik

• Podatek Belki (19%) — od każdego zarobku na obligacjach państwo pobiera 19% podatku. Jest pobierany automatycznie przy wypłacie odsetek lub przy wykupie obligacji — podatnik nie odprowadza go samodzielnie ani nie wykazuje w zeznaniu rocznym. W przypadku spełnienia warunków zwolnienia w ramach IKE podatek nie jest pobierany — w przypadku 3-letnich TOS zwiększa to wynik o ok. 262 zł na każde 10 000 zł.
• Inflacja — dla COI, EDO, ROS i ROD wyższy odczyt inflacji oznacza wyższe oprocentowanie kolejnego okresu. Przy znaczącym spadku inflacji ich wynik może być niższy niż wynik obligacji stałoprocentowych. Porównywarka pokazuje trzy scenariusze, ale żaden z nich nie jest prognozą gwarantowaną.
• Stopa NBP — oprocentowanie ROR i DOR podąża za stopą referencyjną NBP. Obniżenie stopy obniża ich kolejne odsetki, a podwyższenie je zwiększa. TOS mają oprocentowanie zamrożone — nie zależą od decyzji RPP.
• Ryzyko reinwestycji — jeśli obligacja wygasa przed końcem analizowanego okresu (np. ROR w planie trzyletnim), wynik dalszej reinwestycji zależy od nieznanych dziś warunków kolejnej emisji.

Słownik

Zysk brutto

Kwota odsetek, zanim państwo pobierze 19% podatku Belki.

Zysk netto

Zysk brutto pomniejszony o podatek. W wariancie IKE kalkulator nie nalicza podatku, dlatego zysk netto jest równy zyskowi brutto.

Podatek Belki (19%)

Podatek od dochodów kapitałowych. Dotyczy odsetek z obligacji, lokat, dywidend itp. Zwolnienie w ramach IKE/IKZE wymaga spełnienia ustawowych warunków.

Stopa zwrotu / ROI

Procentowy wynik w całym okresie. Wzrost 10 000 zł do 10 700 zł oznacza stopę zwrotu 7%. Miara nie uwzględnia długości okresu, dlatego sam wynik 7% nie pozwala porównać wariantu rocznego z pięcioletnim.

Zwrot w skali roku (netto)

Zannualizowany wynik inwestycji. Dla okresów krótszych niż rok stopa zwrotu jest przeliczana proporcjonalnie do roku. Przy wypłatach odsetek w trakcie inwestycji uwzględniane są terminy przepływów pieniężnych (XIRR), a przy kapitalizacji odsetek — wzrost wartości inwestycji (CAGR).

Marża

Stała liczba dodawana przez Ministerstwo Finansów do inflacji lub do stopy NBP. To wpływa na różnicę między nominalnym oprocentowaniem a inflacją lub bieżącymi stopami rynkowymi.

Stopa referencyjna NBP

Główna stopa procentowa ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej. Wpływa na oprocentowanie ROR i DOR oraz na lokaty i kredyty.

Przedterminowy wykup

Sprzedaż obligacji z powrotem do Ministerstwa Finansów przed terminem zapadalności. Umożliwia wcześniejsze odzyskanie środków — np. 10-letnie obligacje EDO mogą zostać wykupione już po 2 latach. Wiąże się to jednak z opłatą za wcześniejszy wykup.

Najczęściej zadawane pytania